ติดตั้ง PostgreSQL บน VPS Ubuntu — ฐานข้อมูลแทน MySQL

หากคุณกำลังมองหาฐานข้อมูลที่ เสถียร รองรับ JSON, ฟังก์ชันขั้นสูง และทำ Transaction ได้แน่นกว่า MySQL คำตอบที่นักพัฒนาส่วนใหญ่นึกถึงก็คือ PostgreSQL ฐานข้อมูล Open Source ที่ใช้กันในระบบใหญ่ ๆ ทั้ง Discord, Instagram และ Apple iCloud

บทความนี้จะพาคุณติดตั้ง PostgreSQL บน VPS Ubuntu 22.04 ตั้งแต่ต้นจนใช้งานได้จริง สร้าง Database, สร้าง User, ตั้งรหัสผ่าน และอนุญาตให้แอปพลิเคชันภายนอกเชื่อมต่อได้อย่างปลอดภัย

PostgreSQL คืออะไร ทำไมต้องใช้

PostgreSQL (อ่านว่า "โพสต์เกรส-คิว-เอล") เป็นระบบจัดการฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์แบบ Object-Relational (ORDBMS) ที่พัฒนามาตั้งแต่ปี 1986 จนถึงปัจจุบัน มีจุดเด่นเรื่อง ACID compliance ที่เคร่งครัด, รองรับ JSONB เก็บเอกสารแบบ NoSQL ในตารางเดียวกับข้อมูล Relational และมี Type system ที่ละเอียดกว่า MySQL อย่างชัดเจน

PostgreSQL vs MySQL ต่างกันอย่างไร

ขั้นที่ 1 — อัปเดตระบบและติดตั้ง PostgreSQL

เริ่มต้นด้วยการอัปเดต Package list และติดตั้ง PostgreSQL พร้อม contrib ที่รวมส่วนเสริมไว้ครบ:

sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt install postgresql postgresql-contrib -y

ตรวจสอบเวอร์ชันและสถานะ:

sudo systemctl status postgresql
psql --version

ถ้าเห็น Active: active (exited) และเวอร์ชัน psql (PostgreSQL) 14.x หรือใหม่กว่า แสดงว่าติดตั้งสำเร็จ ตั้งให้ Autostart หลัง Reboot:

sudo systemctl enable postgresql

ขั้นที่ 2 — เข้าถึง psql ด้วย User postgres

หลังติดตั้ง PostgreSQL จะสร้าง Linux user ชื่อ postgres ขึ้นมาโดยอัตโนมัติ ใช้ user นี้เข้าสู่ Console:

sudo -i -u postgres
psql

เมื่อเห็น Prompt postgres=# แสดงว่าเข้ามาที่ Console ของ PostgreSQL เรียบร้อยแล้ว ลองดู Database ที่มี:

\l

ออกจาก psql ด้วย \q และกลับเป็น user ปกติด้วย exit

ขั้นที่ 3 — สร้าง Database และ User ใหม่

สำหรับโปรดักชัน ไม่ควรใช้ user postgres ตรง ๆ ให้สร้าง user เฉพาะของแอปแทน เปิด psql อีกครั้ง:

sudo -u postgres psql

สร้าง user, database, และให้สิทธิ์:

-- สร้าง user พร้อมรหัสผ่าน
CREATE USER myapp WITH PASSWORD 'StrongPassword123!';

-- สร้าง database โดยให้ owner เป็น user ข้างต้น
CREATE DATABASE myapp_db OWNER myapp;

-- ให้สิทธิ์เต็มกับ user นี้บน database
GRANT ALL PRIVILEGES ON DATABASE myapp_db TO myapp;

\q

ทดสอบ Login ด้วย user ที่สร้างขึ้น:

psql -U myapp -d myapp_db -h 127.0.0.1 -W

ใส่รหัสผ่านที่ตั้งไว้ ถ้าเข้าได้ก็พร้อมใช้งานในแอปได้แล้ว

ขั้นที่ 4 — ตั้งค่าให้รับการเชื่อมต่อจากภายนอก

โดย default PostgreSQL จะรับเฉพาะ Connection จาก localhost เท่านั้น ถ้าต้องการให้แอปบนอีกเซิร์ฟเวอร์เชื่อมต่อได้ ต้องแก้ 2 ไฟล์

4.1 แก้ postgresql.conf

sudo nano /etc/postgresql/14/main/postgresql.conf

หา listen_addresses แล้วเปลี่ยนเป็น:

listen_addresses = '*'

4.2 แก้ pg_hba.conf อนุญาต IP ที่จะเข้ามาเชื่อม

sudo nano /etc/postgresql/14/main/pg_hba.conf

เพิ่มบรรทัดท้ายไฟล์ (เปลี่ยน 192.168.1.100/32 เป็น IP ของแอปจริง):

# TYPE  DATABASE    USER    ADDRESS            METHOD
host    myapp_db    myapp   192.168.1.100/32   scram-sha-256

Restart PostgreSQL ให้ค่าใหม่มีผล:

sudo systemctl restart postgresql

4.3 เปิด Firewall

PostgreSQL ใช้ Port 5432 ถ้าใช้ UFW ให้อนุญาตเฉพาะ IP ที่ต้องการ:

sudo ufw allow from 192.168.1.100 to any port 5432

ขั้นที่ 5 — สำรองข้อมูลด้วย pg_dump

PostgreSQL มาพร้อมเครื่องมือสำรองข้อมูลในตัวชื่อ pg_dump ใช้สร้างไฟล์ SQL ของฐานข้อมูล:

sudo -u postgres pg_dump myapp_db > /backup/myapp_db_$(date +%F).sql

คืนค่าจากไฟล์ Backup:

sudo -u postgres psql myapp_db < /backup/myapp_db_2026-05-13.sql

ขั้นที่ 6 — คำสั่ง psql พื้นฐานที่ต้องรู้

• \l — แสดง database ทั้งหมด
• \c dbname — สลับไปใช้ database อื่น
• \dt — แสดงตารางใน database ปัจจุบัน
• \d tablename — แสดงโครงสร้างตาราง
• \du — แสดง user/role ทั้งหมด
• \q — ออกจาก psql

ติดตั้ง PostgreSQL บน Ubuntu VPS — ขั้นตอนแบบเจาะลึก

หากคุณเช่า VPS ใหม่จาก AsiaGB (Ubuntu 22.04, เริ่มต้น 500 บาท/เดือน) สิ่งแรกที่ควรทำหลัง SSH เข้าเครื่องคือเช็กว่ามี PostgreSQL เวอร์ชันใดอยู่ใน Repository ของ Ubuntu บางครั้งเวอร์ชันใน Repository มาตรฐานอาจเก่ากว่าเวอร์ชันล่าสุดหลายรุ่น ถ้าต้องการเวอร์ชันใหม่สุดให้เพิ่ม PostgreSQL Official APT Repository เข้าไปก่อน:

# เพิ่ม PostgreSQL official repository (ถ้าต้องการเวอร์ชันล่าสุด)
sudo apt install -y postgresql-common
sudo /usr/share/postgresql-common/pgdg/apt.postgresql.org.sh

# จากนั้นติดตั้งตามปกติ
sudo apt update
sudo apt install -y postgresql postgresql-contrib

เมื่อติดตั้งเสร็จ Service จะถูกตั้งให้รันอัตโนมัติทันที ตรวจสอบว่า PostgreSQL เปิด Port 5432 ฟังอยู่จริงด้วยคำสั่ง:

sudo ss -tlnp | grep 5432

ถ้าเห็นบรรทัดที่ระบุ 127.0.0.1:5432 แสดงว่า PostgreSQL พร้อมรับการเชื่อมต่อจาก localhost แล้ว ขั้นตอนนี้สำคัญเพราะถ้า Port ไม่ขึ้นมา มักเกิดจาก Service ไม่ได้สตาร์ต หรือมี Process อื่นจองพอร์ตไว้ ลองดู Log ที่ /var/log/postgresql/ เพื่อหาสาเหตุ

สร้าง Database, User และจัดการสิทธิ์อย่างละเอียด

ในหัวข้อก่อนหน้าเราสร้าง User และ Database แบบรวบรัดผ่านคำสั่ง SQL ภายใน psql แล้ว แต่ PostgreSQL ยังมีเครื่องมือ Command-line ที่เรียกได้จาก Shell โดยตรงโดยไม่ต้องเข้า psql ก่อน ได้แก่ createuser และ createdb ซึ่งสะดวกเวลาเขียน Script อัตโนมัติ:

# สร้าง user แบบ interactive (จะถามสิทธิ์ทีละข้อ)
sudo -u postgres createuser --interactive --pwprompt

# สร้าง database พร้อมระบุ owner
sudo -u postgres createdb -O myapp myapp_db

เรื่องสิทธิ์ (Privileges) ใน PostgreSQL มีรายละเอียดมากกว่าที่หลายคนคิด การ GRANT ALL PRIVILEGES ON DATABASE ให้สิทธิ์ระดับ "เชื่อมต่อและสร้าง Schema" เท่านั้น แต่ไม่ได้ครอบคลุมสิทธิ์บน ตารางที่ถูกสร้างขึ้นภายหลัง โดยอัตโนมัติ ตั้งแต่ PostgreSQL 15 เป็นต้นมา สิทธิ์บน Schema public ถูกจำกัดเข้มขึ้น คุณจึงต้องให้สิทธิ์บน Schema ด้วยอย่างชัดเจน:

sudo -u postgres psql -d myapp_db
-- ให้ user เป็นเจ้าของ schema public
GRANT ALL ON SCHEMA public TO myapp;

-- ให้สิทธิ์บนตารางที่จะสร้างในอนาคตโดยอัตโนมัติ
ALTER DEFAULT PRIVILEGES IN SCHEMA public
  GRANT ALL ON TABLES TO myapp;
ALTER DEFAULT PRIVILEGES IN SCHEMA public
  GRANT ALL ON SEQUENCES TO myapp;
\q

ตรวจสอบรายชื่อ Role และสิทธิ์ที่มีได้ด้วย \du ภายใน psql และถ้าต้องการดูสิทธิ์ของตารางแต่ละตัวให้ใช้ \dp tablename วิธีนี้ช่วยให้คุณ Debug ปัญหา "Permission denied for table" ที่พบบ่อยเวลาแอปเชื่อมต่อด้วย User ที่ไม่ใช่ Owner ได้รวดเร็วขึ้น

ตั้งค่าความปลอดภัยและ Remote Access ให้รัดกุม

การเปิดให้ PostgreSQL รับการเชื่อมต่อจากภายนอกเป็นจุดที่เสี่ยงต่อความปลอดภัยมากที่สุด หากตั้งค่าไม่รอบคอบ Bot ที่สแกนหา Port 5432 ทั่วอินเทอร์เน็ตจะพยายาม Brute-force รหัสผ่านของคุณทันที กฎเหล็กคือ เปิดเฉพาะเท่าที่จำเป็น และซ้อนการป้องกันหลายชั้น (Defense in depth)

ใน postgresql.conf ถ้าแอปกับ Database อยู่คนละเครื่องในเครือข่ายภายใน (Private Network) ให้ระบุเฉพาะ IP ภายในแทนการใช้ '*' ที่ฟังทุก Interface:

# ฟังเฉพาะ private IP ของ VPS แทน '*' (ปลอดภัยกว่า)
listen_addresses = 'localhost,10.0.0.5'

ใน pg_hba.conf ลำดับของบรรทัดมีความสำคัญ — PostgreSQL จะอ่านจากบนลงล่างและใช้บรรทัดแรกที่ตรงกับ Connection ทันที จึงควรวางกฎที่เฉพาะเจาะจง (IP เดียว) ไว้ก่อนกฎที่กว้างกว่า และใช้ scram-sha-256 เป็นวิธี Authenticate เสมอ:

# TYPE  DATABASE   USER    ADDRESS           METHOD
local   all        all                       peer
host    myapp_db   myapp   10.0.0.10/32      scram-sha-256
host    all        all     127.0.0.1/32      scram-sha-256

เพื่อความปลอดภัยขั้นสูง ควรเปิดใช้งาน SSL บน Connection ระหว่างแอปกับ Database เพื่อเข้ารหัสข้อมูลที่วิ่งผ่านเครือข่าย ตั้งค่าใน postgresql.conf:

ssl = on
ssl_cert_file = '/etc/ssl/certs/server.crt'
ssl_key_file = '/etc/ssl/private/server.key'

จากนั้นบังคับให้ Connection จากภายนอกต้องใช้ SSL โดยเปลี่ยน host เป็น hostssl ใน pg_hba.conf ฝั่งแอปก็เพิ่ม ?sslmode=require ต่อท้าย Connection String

Backup, Restore และ Tuning เบื้องต้น

นอกจาก pg_dump ที่ใช้ Backup ทีละ Database แล้ว PostgreSQL ยังมี pg_dumpall สำหรับ Backup ทั้ง Cluster (รวม Role และ Global setting) และ pg_restore สำหรับคืนค่าจากไฟล์ Backup รูปแบบ Custom ที่บีบอัดและคืนค่าได้เร็วกว่าไฟล์ SQL ธรรมดา แนะนำให้ Backup ในรูปแบบ Custom format:

# Backup แบบ custom format (บีบอัด + restore เลือกตารางได้)
sudo -u postgres pg_dump -Fc myapp_db > /backup/myapp_db_$(date +%F).dump

# Restore จากไฟล์ custom format
sudo -u postgres pg_restore -d myapp_db --clean /backup/myapp_db_2026-06-07.dump

# Backup ทั้ง cluster (รวม role + permission)
sudo -u postgres pg_dumpall > /backup/full_cluster_$(date +%F).sql

ด้าน Tuning เบื้องต้น ค่า Default ของ PostgreSQL ถูกตั้งมาให้รันได้บนเครื่องที่มี RAM น้อยมาก เพื่อให้เข้ากันได้กับฮาร์ดแวร์ทุกระดับ ดังนั้นบน VPS ที่มี RAM พอสมควรคุณควรปรับค่าหลัก ๆ เหล่านี้ใน postgresql.conf ให้เหมาะกับขนาดเครื่อง:

ถ้าแอปของคุณเปิด Connection จำนวนมาก ควรใช้ Connection Pooler อย่าง PgBouncer คั่นกลางแทนที่จะเพิ่ม max_connections สูง ๆ เพราะทุก Connection ของ PostgreSQL กินหน่วยความจำพอสมควร อย่าลืมรัน sudo systemctl restart postgresql ทุกครั้งหลังแก้ค่าใน postgresql.conf และใช้คำสั่ง VACUUM ANALYZE เป็นระยะเพื่อให้ Planner มีสถิติล่าสุดและคืนพื้นที่ที่ถูกลบไปแล้ว

เปลี่ยนรหัสผ่าน User postgres เพื่อความปลอดภัย

หลังติดตั้งครั้งแรก user postgres ไม่มีรหัสผ่านระดับ database ให้ตั้งใหม่:

sudo -u postgres psql
ALTER USER postgres WITH PASSWORD 'AnotherStrongPassword!';
\q

สรุป Checklist หลังติดตั้ง PostgreSQL

1. ติดตั้ง postgresql และ postgresql-contrib พร้อมเปิด Autostart
2. เปลี่ยนรหัสผ่าน user postgres ทันที
3. สร้าง user และ database แยกตามแอป — ห้ามใช้ postgres ในโปรดักชัน
4. แก้ postgresql.conf และ pg_hba.conf เฉพาะเมื่อต้องการ Remote Access
5. เปิด Firewall เฉพาะ IP ที่จำเป็น ห้ามเปิด 0.0.0.0/0
6. ตั้ง pg_dump backup รายวันแล้วส่งออกนอกเซิร์ฟเวอร์

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

PostgreSQL กับ MySQL ควรเลือกตัวไหนสำหรับเว็บทั่วไป?

ถ้าเว็บของคุณเป็น WordPress หรือ CMS สำเร็จรูปที่รองรับ MySQL เป็นหลัก การใช้ MySQL/MariaDB จะติดตั้งง่ายและเข้ากันได้ดีกว่า แต่ถ้าคุณกำลังพัฒนาแอปเองที่ต้องการ Transaction ที่เข้มงวด, เก็บข้อมูลแบบ JSONB, หรือทำงาน Analytics ที่ซับซ้อน PostgreSQL จะตอบโจทย์มากกว่าและขยายตัวได้ดีในระยะยาว ทั้งสองตัวรันได้สบายบน VPS ของ AsiaGB ที่เริ่มต้น 500 บาท/เดือน

ติดตั้ง PostgreSQL ต้องใช้ VPS สเปกเท่าไร?

PostgreSQL รันได้บน VPS ขั้นต่ำที่มี RAM 1GB สำหรับโปรเจกต์เล็กหรือทดสอบ แต่ถ้าจะใช้งานจริงที่มี Traffic หรือข้อมูลหลายหมื่นแถวขึ้นไป แนะนำ RAM อย่างน้อย 2GB เพื่อให้ปรับ shared_buffers และ work_mem ได้เหมาะสม VPS Linux SSD ของ AsiaGB ให้ Full Root Access จึงปรับแต่งค่าเหล่านี้ได้อิสระ

ลืมรหัสผ่าน User postgres ต้องทำอย่างไร?

เนื่องจาก Linux user postgres เข้า psql ได้ผ่าน peer authentication โดยไม่ต้องใช้รหัสผ่าน คุณจึงรีเซ็ตได้เสมอด้วย sudo -u postgres psql แล้วรัน ALTER USER postgres WITH PASSWORD 'รหัสใหม่'; โดยไม่ต้องรู้รหัสเดิม ขอแค่มีสิทธิ์ sudo บนเครื่อง VPS

จะให้ pg_dump รัน Backup อัตโนมัติทุกวันได้อย่างไร?

ใช้ cron job ของระบบ โดยรัน sudo crontab -u postgres -e แล้วเพิ่มบรรทัด เช่น 0 3 * * * pg_dump -Fc myapp_db > /backup/myapp_db_$(date +\%F).dump เพื่อ Backup ทุกวันตอนตี 3 แนะนำให้ส่งไฟล์ขึ้น Cloud Storage และตั้งให้ลบ Backup เก่าเกิน 14 วันออกอัตโนมัติเพื่อประหยัดพื้นที่