ใช้งาน Docker Compose บน VPS Ubuntu
สำหรับ Multi-container App

Docker Compose คืออะไร ทำไมต้องใช้?

แอปพลิเคชันสมัยใหม่ไม่ได้รันใน container เดียว — ระบบ e-commerce ปกติต้องการ web server, database, cache, queue worker และ reverse proxy ทำงานร่วมกัน Docker Compose คือเครื่องมือที่ช่วยจัดการ multi-container application ทั้งหมดผ่านไฟล์ YAML ไฟล์เดียว

ด้าน	Docker (docker run)	Docker Compose
จำนวน container	ทีละตัว	หลาย service พร้อมกัน
Network	สร้างเอง	สร้างอัตโนมัติ
Volume	ระบุใน flag	นิยามใน YAML
Dependency	จัดการเอง	depends_on + healthcheck
Restart	ตั้ง flag ทีละตัว	restart policy ใน YAML

Docker Compose เหมาะสำหรับ development environment และ small-to-medium production บน VPS เดี่ยว ถ้าต้องการ scale หลาย server ข้ามไปดู Docker Swarm หรือ Kubernetes แทน

ติดตั้ง Docker Engine และ Docker Compose บน Ubuntu

แนะนำ Ubuntu 22.04 LTS หรือ 24.04 LTS สำหรับ production

ขั้นตอนที่ 1 — อัปเดต package และติดตั้ง dependency

sudo apt update && sudo apt upgrade -y
sudo apt install -y ca-certificates curl gnupg lsb-release

ขั้นตอนที่ 2 — เพิ่ม Docker GPG key และ repository

sudo install -m 0755 -d /etc/apt/keyrings
curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg | \
  sudo gpg --dearmor -o /etc/apt/keyrings/docker.gpg
sudo chmod a+r /etc/apt/keyrings/docker.gpg

echo \
  "deb [arch=$(dpkg --print-architecture) signed-by=/etc/apt/keyrings/docker.gpg] \
  https://download.docker.com/linux/ubuntu \
  $(. /etc/os-release && echo "$VERSION_CODENAME") stable" | \
  sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.list > /dev/null

ขั้นตอนที่ 3 — ติดตั้ง Docker Engine และ Compose Plugin

sudo apt update
sudo apt install -y docker-ce docker-ce-cli containerd.io \
  docker-buildx-plugin docker-compose-plugin

ขั้นตอนที่ 4 — ให้ user ใช้ Docker โดยไม่ต้อง sudo

sudo usermod -aG docker $USER
newgrp docker   # หรือ logout แล้ว login ใหม่

ตรวจสอบการติดตั้ง

docker --version          # Docker version 26.x.x
docker compose version    # Docker Compose version v2.x.x

โครงสร้างไฟล์ docker-compose.yml

ไฟล์ docker-compose.yml ใช้ YAML syntax นิยาม service, network และ volume ดังนี้

services:            # รายการ service/container
  web:               # ชื่อ service (ใช้เป็น hostname ใน network ได้)
    image: nginx:alpine
    ports:
      - "80:80"      # host_port:container_port
    volumes:
      - ./html:/usr/share/nginx/html:ro
    depends_on:
      - app
    restart: unless-stopped

  app:
    build: .         # build จาก Dockerfile ในโฟลเดอร์ปัจจุบัน
    environment:
      - NODE_ENV=production
    env_file:
      - .env
    restart: unless-stopped

  db:
    image: postgres:16-alpine
    volumes:
      - pgdata:/var/lib/postgresql/data
    environment:
      POSTGRES_PASSWORD: ${DB_PASSWORD}
    restart: unless-stopped

volumes:             # named volumes (persistent)
  pgdata:

networks:            # custom networks (optional — default network สร้างอัตโนมัติ)
  default:
    driver: bridge

ตัวอย่าง: WordPress + MySQL + phpMyAdmin

สร้างโฟลเดอร์และ compose file:

mkdir ~/wordpress-stack && cd ~/wordpress-stack

# docker-compose.yml
services:
  wordpress:
    image: wordpress:6.7-php8.2-apache
    ports:
      - "8080:80"
    environment:
      WORDPRESS_DB_HOST: mysql
      WORDPRESS_DB_NAME: ${MYSQL_DATABASE}
      WORDPRESS_DB_USER: ${MYSQL_USER}
      WORDPRESS_DB_PASSWORD: ${MYSQL_PASSWORD}
    volumes:
      - wp_data:/var/www/html
    depends_on:
      mysql:
        condition: service_healthy
    restart: unless-stopped

  mysql:
    image: mysql:8.0
    environment:
      MYSQL_ROOT_PASSWORD: ${MYSQL_ROOT_PASSWORD}
      MYSQL_DATABASE: ${MYSQL_DATABASE}
      MYSQL_USER: ${MYSQL_USER}
      MYSQL_PASSWORD: ${MYSQL_PASSWORD}
    volumes:
      - mysql_data:/var/lib/mysql
    healthcheck:
      test: ["CMD", "mysqladmin", "ping", "-h", "localhost"]
      interval: 10s
      timeout: 5s
      retries: 5
    restart: unless-stopped

  phpmyadmin:
    image: phpmyadmin:5-apache
    ports:
      - "8081:80"
    environment:
      PMA_HOST: mysql
      PMA_PORT: 3306
    depends_on:
      - mysql
    restart: unless-stopped

volumes:
  wp_data:
  mysql_data:

# .env (สร้างแยกต่างหาก — ห้าม commit ขึ้น Git)
MYSQL_ROOT_PASSWORD=StrongRootPass2026!
MYSQL_DATABASE=wordpress_db
MYSQL_USER=wpuser
MYSQL_PASSWORD=StrongUserPass2026!

# รัน stack
docker compose up -d

# ตรวจสอบ container ทั้งหมดรันอยู่
docker compose ps

ตัวอย่าง: Node.js + PostgreSQL + Redis

mkdir ~/nodeapp-stack && cd ~/nodeapp-stack

# docker-compose.yml
services:
  app:
    build:
      context: .
      dockerfile: Dockerfile
    ports:
      - "3000:3000"
    environment:
      DATABASE_URL: postgresql://${POSTGRES_USER}:${POSTGRES_PASSWORD}@postgres:5432/${POSTGRES_DB}
      REDIS_URL: redis://redis:6379
    depends_on:
      postgres:
        condition: service_healthy
      redis:
        condition: service_healthy
    restart: unless-stopped

  postgres:
    image: postgres:16-alpine
    environment:
      POSTGRES_USER: ${POSTGRES_USER}
      POSTGRES_PASSWORD: ${POSTGRES_PASSWORD}
      POSTGRES_DB: ${POSTGRES_DB}
    volumes:
      - pg_data:/var/lib/postgresql/data
    healthcheck:
      test: ["CMD-SHELL", "pg_isready -U ${POSTGRES_USER}"]
      interval: 10s
      timeout: 5s
      retries: 5
    restart: unless-stopped

  redis:
    image: redis:7-alpine
    command: redis-server --save 20 1 --loglevel warning
    volumes:
      - redis_data:/data
    healthcheck:
      test: ["CMD", "redis-cli", "ping"]
      interval: 10s
      timeout: 5s
      retries: 5
    restart: unless-stopped

volumes:
  pg_data:
  redis_data:

คำสั่ง Docker Compose ที่ใช้บ่อย

คำสั่ง	ความหมาย
docker compose up -d	รัน stack ใน background (detach)
docker compose down	หยุดและลบ container (volume ยังอยู่)
docker compose down -v	หยุดและลบทั้ง container + volume
docker compose ps	ดูสถานะ container ทั้งหมด
docker compose logs -f	ดู log แบบ real-time
docker compose logs -f web	ดู log เฉพาะ service "web"
docker compose exec app sh	เข้า shell ใน container "app"
docker compose restart	restart ทุก service
docker compose pull	ดึง image เวอร์ชันใหม่
docker compose build	build image จาก Dockerfile ใหม่
docker compose config	ตรวจสอบ syntax ของ compose file

Network และ Volume ใน Docker Compose

Network

Docker Compose สร้าง default network ให้อัตโนมัติ — ทุก service ในไฟล์เดียวกันสามารถเชื่อมหากันผ่าน ชื่อ service ได้เลย เช่น mysql, redis, postgres

# service "app" เชื่อม postgres โดยใช้ hostname "postgres"
DATABASE_URL=postgresql://user:pass@postgres:5432/mydb
#                                   ^^^^^^^ ชื่อ service

Volume

มี 2 ประเภทหลัก:

• Named volume (pg_data:/var/lib/postgresql/data) — Docker จัดการ, persistent, แนะนำสำหรับ database
• Bind mount (./src:/app/src) — map โฟลเดอร์ host เข้า container, ดีสำหรับ development

ใช้ .env file จัดการ Secret อย่างปลอดภัย

Docker Compose โหลดไฟล์ .env ใน directory เดียวกันอัตโนมัติ ค่าตัวแปรสามารถใช้ใน compose file ผ่าน ${VARIABLE_NAME}

# .env
DB_PASSWORD=MySecurePassword2026
JWT_SECRET=long-random-string-here
REDIS_PASSWORD=RedisPass2026

# .gitignore — ห้าม commit .env เด็ดขาด!
.env
*.env
!.env.example

เทคนิค Production-ready

1. Restart Policy

restart: unless-stopped  # รีสตาร์ทเองเสมอ ยกเว้น docker compose stop

2. Resource Limits

services:
  app:
    deploy:
      resources:
        limits:
          cpus: "0.5"
          memory: 512M
        reservations:
          memory: 256M

3. Healthcheck

healthcheck:
  test: ["CMD", "curl", "-f", "http://localhost:3000/health"]
  interval: 30s
  timeout: 10s
  retries: 3
  start_period: 40s

4. Nginx Reverse Proxy

แนะนำให้รัน Nginx ข้างนอก Docker Compose หรือเป็น service แยกใน stack ทำหน้าที่ reverse proxy และจัดการ SSL certificate (Let's Encrypt ผ่าน Certbot)

5. Backup Volume

# backup named volume
docker run --rm \
  -v wordpress-stack_mysql_data:/data \
  -v $(pwd)/backup:/backup \
  alpine tar czf /backup/mysql-$(date +%Y%m%d).tar.gz /data

แก้ปัญหาที่พบบ่อย

ปัญหา	สาเหตุ	วิธีแก้
Container หยุดทันทีหลัง up	Error ใน entrypoint หรือ healthcheck fail	docker compose logs <service> ดู error
Port already in use	Port ซ้ำกับ process อื่น	sudo ss -tlnp | grep PORT หาตัวที่ใช้อยู่
Volume data หาย	ใช้ down -v โดยไม่ตั้งใจ	ตรวจสอบ backup ก่อน docker compose down
Service เชื่อมกันไม่ได้	ไม่ได้อยู่ network เดียวกัน	ตรวจสอบ network ใน docker compose config
Permission denied บน volume	UID/GID ใน container ไม่ตรง	เพิ่ม user: "UID:GID" ใน service

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)